“Xóm”

xom-ra1Thôn xóm, nghe tới chữ Xóm là nghĩ tới làng mạc đồng quê rồi. Nhưng cái Xóm Rá của nhà văn Ngọc Giao rất khác. Sau khi đọc tới dòng cuối của tập Phóng sự Sài Gòn của cụ, mình phải đi tìm cái tên Ngọc Giao là ai. Hóa ra cụ cùng thời với các nhà văn Nguyễn Tuân, Thạch Lam, Vũ Trọng Phụng, Nguyễn Huy Tưởng… Cụ là Thư kí Tòa soạn tờ Tiểu thuyết thứ Bảy. Cụ là người Huế, học ở Hà Nội và thành danh ở Sài Gòn.

Xóm Rá nếu nói là Phóng sự thì không hẳn phải, vì cái văn phòng rất xông xáo, đầy ngồn ngồn chi tiết thời sự và phải người lăn lộn thì mới viết được nhiều chi tiết đắt giá, nhưng thực sự cuốn này của nhà văn Ngọc Giao giống một tiểu thuyết thì đúng hơn. Cụ viết về thân phận người con gái nhưng ở chốn tệ hại nhất, chốn gái (!).

Xóm Rá được phát hành hồi năm 2015, sau khi Ngọc Giao (mất năm 1997, thọ 86 tuổi) đã qua đời được gần 20 năm. Trước đó, nó nằm trong tập di cảo của cụ. Gái trong Xóm Rá rất tri thức. Họ lăn lộn để sống trên thân xác, nhưng xuất thân là những nhà giáo, tiếng Anh tiếng Pháp chửi nhau hơn… gió. Nhàn úp mông, vểnh chân mỗi ngày đều nghiền tiểu thuyết ngôn tình. Liên ngốc nghếch nhưng khi có năm tháng được trở thành người bình thường với những mơ mộng tình ái rất bình thường đã dám đá thẳng vào mặt thằng đàn ông tán tỉnh vớ vẩn. Tân là cô gái mà anh Hai – kí giả Linh (hay chính là cụ Ngọc Giao ngoài đời) – mong đợi nhất sẽ làm gì để giải thoát được hết những cô gái khỏi kiếp lầu xanh, cái Xóm Rá quẩn quanh nhưng đầy chuyện.

Đọc Ngọc Giao ở Xóm Rá vừa dễ vừa khó. Dễ vì cái mạch truyện của cụ là tiểu thuyết, với những tuyến nhân vật giản đơn. Cụ tả từ ông chủ bà chủ lầu cho tới từng cô gái làng chơi, khách chơi đều rất dễ hình dung, dễ mến, dễ yêu, dễ… ghét! Khó ở chỗ ông thỉnh thoảng chơi chữ cổ, chữ của thời các cụ mới dùng, như Lục-xì (bệnh viện hay nghĩa là phiên âm từ tiếng Anh Look, See), bệnh tiêm la… Khó ở chỗ, Ngọc Giao dùng mồm cô gái điếm chửi quí bà sang trọng, đọc rất đã, và rất động… chạm. Mình phải bật cười khi đọc đến đoạn lão già ki bo chỉ dám ngắm gái qua lỗ thủng trên chiếc ô đen mà con ở Na phát hiện ra; đến khi, ông già dám chơi gái, thì … cũng chỉ dám uống nước đường, thay vì gọi những món ngon  phè phưỡn (:D)

Cụ Ngọc Giao chém gió hay lắm, thôi mình chỉ trích nguyên, không bình luận, mất hay:

Thưa bà Tổng, đây là một chỗ bán dâm chuyên nghiệp, một hỏa ngục tập trung tội ác của hàng triệu đàn ông. Họ bước vào đây, họ trả tiền. Họ mua dâm. Chúng tôi, tiền trao cháo múc, chúng tôi bán thịt. Hợp tình. Họp lí. Và hợp pháp. Công khai như một thị trường tự do. Không ai khinh chúng tôi. Bởi như chúng tôi vừa nói, chúng tôi bán dâm chuyên nghiệp, làm đĩ có môn bài, không lậu thuế, không ăn cắp tiền, không đánh cắp tình của ai hết trội! Còn các bậc phu nhân quí phái thì, thưa bà tổng, các bà, tôi biết lắm, hằng ngày hằng đêm cũng bí mật bán dâm. Các bà bán dâm trên xe hơi đi ngắm trăng thanh gió mát. Các bà bán dâm trên bãi biển, dưới chân đồi, trong biệt thự Đà Lạt, Cửa Tùng, Ô Cấp, Huê… Các bà bán dâm cả trong văn phòng nhà vua, trong salon thủ tướng, trước két bạc ngài thủ hiến, trong cánh tay đủ thứ quan to Tây, Nhật, Mỹ. Để làm gì? Để cầu danh vọng cho chồng, để chạy cho tình nhân khỏi tù vì thụt két, để đổi xác thịt lấy cái triện sọn mà bán độc quyền sợi, len, gạo, muối, một tháng lời tậu luôn vài biệt thự…

Còn nhiều chi tiết hay hơn, động chạm phía sau cái mồm của các chị “đĩ rạc, đĩ rày” này.

Trích thì cũng tranh thủ trích thêm một đoạn nữa để thấy cái chua ngoa, đáo để của cụ Ngọc Giao:

Tao nhường quần cho con Nhạn… Na tụt quần ngoài, ném lên tay Tân. Thằng buôn xác thập thò sau chiếc áo quan trong xó tối, nghiêng ngó nhìn bộ đùi Na. Giữa những đống ruột gan, xương thịt thối nát và lạnh cứng, bộ đùi Na còn là thịt sống, còn nóng hổi, còn thơm phưng phức, còn làm cho nó rỏ dãi thèm. Na cười khanh khách, nước mắt ròng ròng bò xuống rìa môi, Na đưa lưỡi liếm nước mắt, và lại cười sằng sặc.

Năm 2012, con trai cụ đã chuyển để xuất bản ba cuốn Bến đò rừng (truyện ngắn), Đốt hương lò cũ (kí về các nhà văn) và Mưa thu (truyện dài) của cụ. Với mạch đọc đang muốn tìm hiểu về văn phong của cụ Ngọc Giao, mình có lẽ lại phải săn tìm nốt ba cuốn kia mất nhỉ!?

 

 

Advertisements

Thương

trump

Donald Trump Nguồn ảnh: Internet.

Sáng nay mới 6h30, cầu thang KTT tầng hai lênh láng nước. Nước chảy tràn từ bể nước của một hộ. Chủ hộ mới đến, đi vắng. Bể nước mới sửa không hiểu sao, nước bơm từ bể nước chung của KTT không lên bể, tràn ra sàn nhà, và chảy ra ngoài.

Ông trưởng khu, bà phu nhân, hàng xóm đều xem xét, bình luận. Chủ hộ là con trai của cụ chủ hộ cũ. Con trai mới chuyển đến để cha mẹ về nhà cũ của cậu. Chủ hộ mới chuẩn bị cưới vợ khác, vợ cũ ở cạnh nhà cũ chia đôi, vì thế phải chuyển về nhà bố mẹ. Như một sự tráo đổi, thay thế, tránh những phiền hà.

Cụ bà ngày nào cũng thấy đáo quá. Cụ gần 80 mươi, mắt mờ lắm rồi. Vẫn phải con cón với cậu con trai. Vẫn chưa hết lo. Cụ ở KTT này được gần 2 năm, từ cái lọ nước lavie cũ, đến những hộp carton, cụ đều gom lại để góp nhặt từng đồng. Chưa kể còn phải chăm cụ ông.

Mẹ già vẫn chăm con gần già.

Khả năng là trưa nay cụ bà lại phải sang để dọn nhà giúp cậu con trai còn bận rộn với việc bán nước ngoài công viên, kiếm tiền.

Nghĩ mà thương.

Nhưng qua trao đổi với bác hàng xóm liền vách nhà cụ. Chị bảo, hai cậu con trai, cậu lớn hơn không nhìn bố mẹ vì các cụ cho tiền không đều. Cậu em này được cho nhiều hơn thành ra ở gần bố mẹ. Nhưng bố mẹ vẫn phải chăm sóc.

  • Nhưng cũng tại cụ cả. Cụ đã bán tới 11 cái nhà. Mà phải được lãi cụ mới bán.
  • Vậy à chị. Em chỉ nghe cụ kể chuyện không hợp con trai. Chuyện cậu em bị vợ lừa phải chia nửa cái nhà.
  • Cậu này trông mặt dữ dằn thế nhưng lành lắm. Ai đời đàn ông lại bị vợ thuê người về đánh. Khổ không?!
  • Em có biết đâu. Thương thế.

Cậu con trai cụ là đù đờ nên dễ cảm thông, thương nhưng mà đáng giận. Cụ bà càng làm thế, các con cụ càng không thể nào trưởng thành, dù đã xấp xỉ năm mươi.

Còn có một thứ kiểu như vĩ nhân, nói chuyện xưng tôi hoành tráng. Nói thực nhá, cái ông Trump cũng đáng thương thôi. Ông ta được tôn xưng để đứng lên. Đứng vậy ở vị trí chót vót cũng chả sung sướng gì. Ở một chốn mà người ta yêu mến và trọng vọng mới đáng, còn phải chịu những búa rìu của dư luận thì thà anh cứ ngồi phệt dưới đất có phải hơn không?!

Thương lắm í.

😦

Khu vườn

Cách đây không lâu, mình gặp ông anh rể họ. Anh trẻ hơn mình nhiều tuổi. Anh học võ, vừa thiền và đang làm môi sinh. Nghĩa là anh giúp dân cư thành phố tạo ra những khu vườn trong một khoảng không gian chật hẹp. Nhà ống, nhà cao tầng, nhà có khoảnh vừa nhỏ thôi, cũng vậy có thể tạo ra một khu rau sạch, từ chính những thùng rác. Anh không sáng tạo, mà anh học hỏi kinh nghiệm của người Nhật và đang thực thi. Từ đợt đó, mình chưa gặp lại anh, cũng chỉ mới nhìn khu vườn của anh qua hình ảnh trên máy tính. Nhưng mình biết, anh đang thành công với khu vườn. Dân tình có rau sạch chén, rác được thu gom gọn và anh thì thu được bộn tiền.

Đã có những thời gian – những thời gian khi hôn nhân của tôi dường như nặng nề hơn tôi tưởng – khu vườn đã là nơi nương náu, những thời gian khi khu vườn trở thành niềm vui. (*)

Bà Camilla rất yêu khu vườn. Bà có sung sướng với thiên nhiên, chạm vào cây cỏ với niềm thích thú và bà chỉnh sửa lại khu vườn cho thật đẹp với những mê cung dành cho cậu con trai 31 tuổi, đẹp trai thành đạt, nhưng phải ngồi xe lăn. Will vẫn điều khiển được cảm xúc và ý nghĩ bằng bộ não hoàn toàn tinh tế. Nhưng mọi thứ từ cổ xuống là hoàn toàn bất động. Will phải có sự trợ giúp về y tế của Nathan, về tinh thần của Lou. Will chỉ có mọi người sáu tháng để Will sẽ tìm đến cái chết. Mong muốn giải thoát cho chính Will và những người thân như mẹ là bà Camilla, bố là ông Steven, cô em gái Geogia.

Gói gọn trong 600 trang sách Trước ngày em đến (nguyên bản: Me before You), được dựng thành phim 2015 và được chiếu ở các rạp của Việt Nam năm 2016. Phim xúc động bởi dường như cốt truyện chính của Will do nữ tác giả Jojo Moyes viết ra đã được chuyển tải hết trên phim. Xem phim cũng tỏ mà đọc truyện thì cũng vẫn thấy phì cười với cô Lou, thương cảm với cậu Will. Nhưng truyện khác là trong đó có nhiều chương là tự truyện được dẫn dắt bởi bà Camilla, bởi ông Steven, và cô em Treena của Lou. Đọc mới thấy lớp lang của phân tích tâm lí và con đường dẫn tới cái chết tự nguyện của Will ở Thụy Sĩ thế nào.

Mình thích Lou vì cô nàng ngây thơ, chả dám thử một cách gì mới trước cuộc đời thì đã được Will – gần như bất động – xoay chuyển. Cuốn Trước ngày em đến ra mắt ở Anh năm 2012, thật là một câu chuyện cô bé Lọ Lem hiện đại. 2015 có ấn bản tiếng Việt và đã tái bản ngay sau khi phim được chiếu ở các rạp Việt. Đằng thẳng ra thì Trước ngày em đến là một cuốn ngôn tình, nhưng thật ra là một ẩn giấu thiền ngay trong đó.

Tôi phải âm thầm nói với nó rằng mọi thứ có thể thay đổi, sinh trưởng hay lụi tàn, những cuộc đời vẫn tiếp tục. (*)

Jojo vốn là một nhà báo, nên cách nhìn trong truyện của cô cũng đầy vẻ quan sát. Cảnh cô tả hàng xóm nhà Lou có vụ đánh ghen, nhưng bà mẹ của Will đến tìm Lou để yêu cầu cô quay trở lại làm việc mới thực sự gây ấn tượng. Mình bật cười nhiều đoạn, rơm rớm nước mắt cho đến cuối truyện và đôi lúc cảm giác như có một phần là mình ở trong Lou. Nhưng mình lại không thích cái kết của Jojo dù vô cùng lãng mạn.

Will khi đó đã ở thiên đàng. Lou mở thư ra và đọc những lời anh nhắn nhủ. Anh  gửi cô một khoản đủ để cô trang trải cho  cuộc sống tự lập của cô. Kết rất có hậu, cô đọc thư trong một khung cảnh Paris đầy nắng, mùi bánh thơm phức (đúng như sở thích cô yêu) và cả mùi cà phê thoang thoảng. Thú thực, mình không thích khoản tiền mà Will tặng Lou chút nào, dù Jojo không nói là Lou có nhận nó hay không.

Và cái mình thích nhất vẫn là khu vườn của bà mẹ. Khu vườn có tòa lâu đài cổ vùng ngoại ô Anh đặc trưng. Mình chưa một lần được tới đó, nhưng khu vườn như có gì cổ tích, biệt đãi mình qua từng dòng chữ hiện ra. (Lạ nhỉ!?)

Mình chỉ rơm rớm thôi, chợm mắt hai lần, không phải đến mức sụt sùi, khóc sưng cả mắt… như cô bạn đồng nghiệp nhỉ (!?).

(*) Trích nguyên trong Trước ngày em đến.

Ẩn trong

is (1)

Ở trên mạng, chó ai biết mài là chó! . (Chuyển ngữ hơi đểu tí). Nguồn ảnh: Internet.

Cái mặt mình nó thế nào cứ nguyên mà trưng diễn. Mình nhớ có lần mình chạy sang bên cậu bé hàng xóm bên cạnh có việc cần nhờ gì đó. Thật ra khi đó mình chuẩn bị tắm, chiếc khăn đã được quấn trên đầu. Mọi lần mình nhếch nhác thế nào, thì nó vẫn nguyên vậy. Nay có chiếc khăn che đi cái trán vốn hay nhăn thành gợn. Miệng lại nhểu nhểu, mắt lại đớp đớp. Nó buông thõng một câu: “Bà bỏ luôn cái khăn và cái vẻ bà vừa làm đi cho tôi nhờ”.

 

Hóa ra là mình không thể nào diễn được. Dù dám tự nhận là cái giọng chả đến nỗi nào, cái mặt cũng biết biểu cảm ra phết. Nhưng đã không thể diễn… thì có mong ước làm diễn viên thì tốt nhất là nên bỏ đi cho rồi.

Hiện tại có một chuyện trong nhà, cô em dâu đáng mến phải nằm viện. Mình chả ghét bỏ gì, nhưng thực sự là mình không yêu được, nên chẳng dám vác cái bộ mặt đến thăm. Đến nơi không nói cũng chả được, mà nói thì không xong. (Đã nói rồi, mình không biết DIỄN).

>> Diễn tuồng

Dưa thì xanh vỏ đỏ lòng. Mít thì gai góc xù xì bóc ra thơm nức. Thôi thì xấu xí vỏ ngoài thì ẩn trong cứ thật ngọt, thật thơm, thật nức mũi là cũng đủ rồi. Kể ra, xấu ngoài xấu trong, hoặc đẹp ngoài đẹp trong thì vẹn toàn hơn nhỉ?!!

Nhiều lần về chỉ biết phát khóc vì mớ hoa đẹp thế, cắm lên trông rõ yêu kiều, nhưng chỉ tới hôm sau là héo rũ. Hoa để trong tủ lạnh đưa ra bán. Có những mã ngoài trái cây đẹp đến… sang trọng, nhưng về nhà bổ ra bên trong thối rữa, bốc xì. Lúc đó biết trách ai, biết  trách mình không tinh, người ta lừa cho là phải.

Chuyện chả có liên quan nhưng đến đây tự dưng mình nhớ chú chó con mẹ nuôi ngày mình chưa có gia đình riêng. Con chó nó lai giống vừa ta vừa Tây nên có bộ lông bàng bạc, dáng người to gộc. Nó ngoan ngoan ít khi sủa mỗi khi có người lạ. Nhà mẹ nuôi cả một con mèo cái. Mùa đông hai con ngủ trên nền nhà tắm. Mèo khôn cứ chờ chó nằm mới nhảy phốc lên trên, ngủ ngon lành. Mình nhìn thấy mà chỉ biết phì cười. Cái giống mèo nó khôn từ trong trứng nước. Còn chú chó lai kia chỉ dừng lại ở đó thôi.

Thế rồi, chỉ vì chó lại thích tha gặm những chiếc dép, những quần áo ướt, nhất là đồ lót. Bố mẹ cho phứt đi. Mình nhớ, con chó được đặt ngồi trong chiếc rọ sắt của cô bán rau rong. Nó ngồi im, cái dáng chó ngồi rất đẹp. Xe cô đi xa dần. Nó vẫn ngồi im lặng, không tiếng ư ử, không tiếng sủa to tiếc nuối. Nhưng mình nhìn thấy trong mắt nó, hai hàng nước mắt chảy ra. Mình tin, con chó đó không hề biết… DIỄN.

Nó thực sự biết nó đã bị bỏ đi.

Nó thực sự tiếc những gì nó đã có.

Và nó bất lực vì không thể cứu vãn được.

(Đơn giản vì nó chỉ là một chú chó lai, mà thôi).

À, mà khi đó (không nhớ) là mình có khóc không nhỉ.

😦

 

 

Buôn muối

HAX160509

Chúng em góp tí muối cho đời  bớt… nhạt! Minh họa: WP

Vẫn như mọi sáng trên con đường tới cơ quan, con đường ngoằn ngoèo lách khỏi đám đông tắc đường đô thị.

Hơn một năm nay, mình thử đi kiểu ngõ tắt, đường tắt, thấy đến cơ quan nhanh hơn và cũng đã thấy quen với con đường.

Đường lượn qua hồ ba mẫu, rẽ ngoặt là tới hồ bảy mẫu trước mặt. Thỉnh thoảng tay lái lại phải ngoặt tí chút. Xa hơn, đi lắt léo hơn nhưng không phải hít thêm khói xe, ít lần đặt trên rê rê trên mặt đường nhựa, thật thú.

Sáng nay, vẫn con đường mới quen, xe máy của mình chợt khựng lại. Một người phụ nữ to béo nằm sát phía vỉa hè, nhưng thân hình trọn trên mặt đường. Nằm ngửa, chân ghếch. Chân phải cụt tới đầu gối. Miệng cứ ư hừ. Người phụ nữ đó gần như không biết có người qua lại trên đường. Bà ta chỉ mặc có chiếc áo bằng vải lanh hoa.

Lách xe tránh qua người đàn bà, mình dấn ga vượt qua lên phía trên, dừng khựng.

Thấy một người đàn bà khác tuổi cũng như người phụ nữ đang nằm phía trên đường kia. Tóc bà điểm bạc, lúi húi chuẩn bị cho quán ăn buổi sáng.

  • Cô ơi, cô có quen cô kia ko? Cô bảo người dẫn cô ấy đi, kẻo lại để nằm chềnh ềnh ra thế?!
  • Đó là bà bán quán nước phía đường kia kìa. Bà ấy con bị nghiện, căng thẳng quá thành vậy. Mà cứ nằm đó, chân phải thì cụt sẵn rồi.

Nói tới đó, mình đưa mắt theo tay người đàn  bà, một chiếc xe bảy chỗ lượn qua, cũng hơi dừng, khéo lựa để tránh.

  • Như vậy là mắc oán cho người khác đó. Nhỡ người ta không chú ý chèn phải thì sao. Oan gia cả một đời.

Cũng chỉ dám hỏi chuyện vậy, nhờ cô ấy gọi giúp người và mình lại lên đường tới công sở. Mình áy náy nhưng chẳng giúp được gì thêm.

Ngồi ăn sáng. Gọi món quen. Cúi đầu ăn lặng lẽ. Vẳng bên tai lảnh lót những thanh âm.

Cũng là loáng thoáng kể xấu một nữ đồng nghiệp. Cũng là bằn hắt khó chịu chuyện không hiểu nhau. Ca thán thật dễ, nhưng để thực sự hiểu nhau thật khó.

Nhấp xong ngụm trà, thanh toán bát miến sáng. Mình thả bộ về nơi làm việc.

(Tóm lại chúng ta đúng chỉ vẫn là ĐÀN BÀ chuyên đi buôn muối!)

 

Ụp xuống đầu

Nguồn ảnh: VNE

Nguồn ảnh: VNE

Biệt thự cổ 100 năm tuổi. Hai tầng thôi nhưng đồ sộ. Ngôi nhà chỉ có tường vôi vàng, cái màu vàng cùng tông với Nhà hát lớn. Nằm ở ngõ cũng dôi số một trăm trên phố Trần Hưng Đạo vừa mới sụp trưa qua. Sụp đổ gần như hoàn toàn. Kéo theo 2 mạng người và 6 người khác mang trong mình thương tật. Nhà chỉ gạch với vôi, không bê tông cốt thép. Ngôi nhà đã có tuổi mà vẫn phải oằn trên mình nhiều chức trách, công năng.

Hơn ba chục công nhân viên đang công tác tại vị trí vừa bị đổ vỡ này đã kịp thời di dời. Hai người thiệt mạng là hai người bên ngoài. Họ thiệt mạng vì bất cẩn, chủ quan, hay vì sự vô tâm, vô trách nhiệm, chỉ biết cứu mỗi bản thân và những đồng nghiệp của mình. Hai người đã mất mạng kia có được kịp cảnh báo trước khi căn nhà bị đổ sụp.

Cái này chỉ người trong cuộc mới rõ. Kẻ mất, người bị thương, đừng trách lẫn nhau. Thương nỗi, một trong hai người thiệt mạng là một chị bán rau gần năm mươi tuổi. Cảnh hiện trường thấy rõ lăn lóc ở góc đó, dưới nhiều gạch vỡ, vôi tan, chiếc bắp cải Đà Lạt xanh lộ rõ. Còn mảnh áo mặc cho khỏi bẩn lúc chị bán hàng. Cái chậu chị đựng đồ. Mọi thứ lộn xộn ở đó, gây đau đớn.

Cũng bởi mưu sinh chị chọn chốn Hà thành buôn thúng bán mẹt. Vì miếng cơm manh áo cho mình, cho con, chị chọn lối con con ngõ để tránh phải bỏ nhiều vốn, đủ lời. Và cũng chỉ bởi rau đã mua thì phải bán mới đủ có cho con tiền học, mình tiền ăn và chi phí cho bản thân, gia đình mỗi ngày. Định mệnh ụp xuống đầu chị mà chị đâu có rõ.

Mà ai rõ nổi được đâu. Biệt thự trăm tuổi chỉ để ngắm thôi… tại sao vẫn tận dụng tối đa công năng của nó. Nguy hại nhãn tiền đó sao không được khoanh vùng để dân biết mà tránh, đủ đâm vô.

Thần chết đó lửng lơ vẫn ở trên đầu.

Sụp xuống bất cứ lúc nào.

😦