Nước mắt

img732.u335.d20161021.t131220.739633.jpg

Bìa sách

Quả thực là mình không biết buồn hay vui khi đọc “Chuyện ngõ nghèo” của nhà văn Nguyễn Xuân Khánh. Nhớ cách đây 6 năm, ông đã làm mình khóc với “Đội gạo lên chùa”. Nay không rỏ một giọt nước mắt, nhưng rùng mình, giật mình, ám ảnh khi gặp lại ông.

Nguyễn Xuân Khánh được mọi người biết đến và tôn vinh với “Hồ Quý Ly”, “Mẫu thượng ngàn”, tiểu thuyết lịch sử. Mình thích ông ở những tiểu thuyết rất đời, “Đội gạo lên chùa”. Còn nay là tiểu thuyết triết luận thì đúng hơn “Chuyện ngõ nghèo”.

Bìa đẹp, rất đẹp với minh họa của họa sĩ Đào Hải Phong. Chữ in nổi chắc là chữ viết tay của chính họa sĩ.

Nguyễn Xuân Khánh kể về chú Ỉ nhân vật chính có tên Lợn Bò. Chú là một con vật lai giữa Lợn và Bò. Vẫn gọi chú là Lợn bởi chú được nuôi để lấy thịt, chú có vóc dáng, cách ăn và vẫn xực cám là chính. Chú chỉ là Bò khi nhìn vào mắt đẹp như một chú Bò Ấn Độ và những sợi lông thưa dài, ánh lên một màu vàng.

Ông kể về Lợn mà rất duyên. Lợn để giúp ông thoát nghèo, nhưng thoát đâu chưa thấy, cái lạnh nhất, cái đáng sợ nhất là khi ông tả về việc con Ỉ lai Bò của ông nó nhai Đốt (nhà văn) cứ rau ráu, và nhờ nhai xương, chỉ chừa lại có bộ râu mà khiến cho con Lợn tăng trọng rất nhanh. Phỉnh phờ rất giỏi và lớn lên rất tài.

Nguyễn Xuân Khánh tả thêm về một nhà văn viết triết luận Lợn, tập hợp trong đó những câu chuyện về lợn đầy quái đản. Ông nhà văn có tên là Tám. Để cuối cùng  Tám đã chết vì chính nghĩa, cứu người xả thân quên mình.

Đọc Nguyễn Xuân Khánh thực sự rất sướng. Ông giả bộ là câu chuyện chú Ỉn này là một nhật kí của Lợn. Nhưng thật ra là nhật kí của chính ông. Ông trong truyện tên là Hoàng. Nhân vật Hoàng khi làm tình với vợ thì đuội, trong khi chăm Lợn thì cứ như đang ở… trên mây (!)

Hoàng gặp Hồ Ly để rồi chính Hồ Ly là nhân vật Mi người đọc cũng dễ dàng đoán ra, nhưng Nguyễn Xuân Khánh kể rất khéo, rất tài, liêu trai, dễ đọc, nhưng khó kể lại.

Năm 1981 – 1982, cả nước nghèo, Nguyễn Xuân Khánh kể chuyện nuôi lợn… thì quá ư là đúng rồi, nhưng trong đó có một phần ba là viễn tưởng. Gọi là viễn tưởng mà không phải viễn tưởng. Đó là một xã hội thực văn minh, thực cao đẹp, nhưng tịnh không có nỗi buồn, và đặc biệt là con người không thể rỏ… NƯỚC MẮT.

Ở xã hội đó Nguyễn Xuân Khánh đặt tên là Cực Thiên Thai, từa tựa như Cõi Niết Bàn trong Phật hay Thiên Đường nơi Thiên chúa giáo. Hihi, nhưng Cực Thiên Thai con người hem có làm tình, họ chỉ có lai giống như lợn lai. Và để cuối cùng chúa tể của Cực Thiên Thai có cái tên đánh số là A1, chính là chú Ỉ  Lợn Bò của nhân vật chính Nguyễn Hoàng.

Thú vị này đến thú vị khác khi đọc Nguyễn Xuân Khánh. Với nhà văn, khi đó chưa đầy năm mươi, bút lực còn khỏe, ông viết “Chuyện ngõ nghèo” và được khen là một trong những tác phẩm xuất sắc nhất của ông. Quả không uổng khi chọn, và đọc.

Ở đất Thủ đô này, nhà nào đã kinh qua chuyện nuôi lợn, đọc lại “Chuyện ngõ nghèo” của Nguyễn Xuân Khánh quả thấy như sao chuyện gì ông cũng tường. Mình đọc và nhớ lại thời mẹ nuôi lợn. Ngày xưa chả hiểu sao, mẹ chỉ chọn nuôi lợn đen. Bà chăm chỉ vớt bèo, thời đó bà làm ở cách nhà những bảy cây số, đầy bèo. Bà mua rau muống, bà tích nước gạo, đồ thừa để nấu cám cho lợn ăn. Nhưng lần nào chú lợn đen của bà cứ thau tháu ba mươi cân là… đổ vật ra chết. Ngày đó, mình mới mười một mười hai, chưa hiểu nỗi đau, thương mẹ. Nhưng cũng thấy bà rất tội, cố vớt vát thuê người mổ lợn tháu đó rồi bày ra ngay ở KTT bán thịt cho những người dân khi đó vừa đói, vừa thèm… thịt lợn. (Thôi cũng đành ăn tạm).

Chuyện lợn chết, được Nguyễn Xuân Khánh đặc tả với nhân vật Lân. Nhiều bí ẩn và thú vị, sợ nhất là vớt lòng dưới cống đen ngòm, bà bán lòng lợn thì dùng hóa chất tẩy sạch rùi luộc thơm, rán giòn bán cho người ăn. Còn Lân thì đem nó tái chế thành… món ăn để nuôi lợn tiếp. Vừa đọc vừa kinh sợ.

Hi hi, để kể “Chuyện ngõ nghèo” thì còn nhiều nhiều chi tiết hay lém. Ai đó, muốn thưởng thì mời… mua, hoặc qua mình cho mượn.

Thế nhỉ?! 🙂

Lươn (lẹo)

lươn

Nguồn ảnh: Internet.

Lươn là giống cá rất nhiều đạm. Những em nhỏ cần bổ sung dinh dưỡng và can-xi, các bà mẹ thường cẩn thận làm món cháo lươn ngon bổ cho các bé. Lươn không giống chạch, nó vàng ươm, dài hơn và đẹp hơn. Chạch và lươn và cùng giống, cùng loài, nhưng hình như giống lươn được yêu mến hơn, được dùng làm chất bổ dưỡng hơn cho cả trẻ em và người già.

Sáng nay, mình nhớ tới giống lươn. Mình cũng thích ăn lươn, nhất là món miến lươn ngay ở Lê Duẩn. Lươn được lọc kĩ, được rán đảo qua chảo, giòn tan, thơm phức. Lươn thơm hay đẩy đưa món miến là nhờ tay người làm.

Hi hi, mình vốn béo. Cứ nghĩ tới món ăn là đã tứa nước miếng. Cứ nghĩ tới món lươn này càng thích, càng yêu.

Ngày mai cũng tới ngày 21/6, ngày của báo chí. Giờ mọi người rầm rộ và tôn vinh những nhà báo. Nhưng phải là nhà báo đích thực nhé. Còn chỉ chệch một li chuẩn là lập tức chúng ta – những nhà báo – trở thành những chú LƯƠN (lẹo) vàng ươm, chỉ một phát là trở thành món nhậu.

Hi hi, chúc mừng các đồng nghiệp lần nữa nhân ngày Báo chí.

Về bà ngoại

hax161212

Nguồn ảnh: WP.

Sáng nay, như mọi sáng cùng con gái đến trường sớm, đi chợ và quay trở lại nhà. Thỉnh thoảng ông xã chia sẻ nhiệt tình, nhưng con gái thích đi cùng mẹ. Về tới khu tập thể, khóa xe quay sang nhìn thấy cô hàng xóm dưới tầng.

  • Chào cô Q. lâu lắm chị không thấy cô?
  • Em chào bác. Nhân thể, em chào bác em về bên ngoại.
  • Ô thế cả nhà lại chuyển đi à.

Đây là hàng xóm mới, mua nhà được chừng hơn năm.

Anh chồng chả chào hỏi ai, lầm lì. Cô vợ đon đả. Và nhất là cậu con trai lớn đang học lớp 7 lúc nào cũng chào bác, thật to, thật rõ.

  • Không em về bà ngoại.

Mình chợt hiểu:

  • Ba mẹ con cùng về bên bà à.
  • Dạ không em đi cùng thằng lớn.

Mình không nói gì hơn, hơi lắc đầu:

  • Thỉnh thoảng Hiếu về chơi thì lên nhà bác nhé.
  • Vâng, cháu chào bác.

Thằng bé nó vẫn chào to thế, dõng dạc thế, mà tự dưng thấy rưng rưng.

Chừng nửa tháng nay, xảy ra một việc. Cậu chồng đi đâu uống về say, khụng khiệng cùng hàng xóm. Cậu say tới mức không hiểu nổi hành động của mình. Vợ can, cậu vẫn đi gọi đồng bọn định đánh nhau với hàng xóm.

Mình lên nhà trên tầng hai. Thằng bé con mới 4 tuổi véo von:

  • Mẹ cho con đi cùng mẹ.

Không ai đáp lời, cả bố lẫn mẹ. Thằng anh lớn mọi lần toàn nắn sửa em cũng chẳng thấy nói gì.

(Mình hi vọng là cô ấy chỉ đi vài bữa rồi lại về. Lại được nghe tiếng chào to của thằng bé nhớn).

😦

Thương

trump

Donald Trump Nguồn ảnh: Internet.

Sáng nay mới 6h30, cầu thang KTT tầng hai lênh láng nước. Nước chảy tràn từ bể nước của một hộ. Chủ hộ mới đến, đi vắng. Bể nước mới sửa không hiểu sao, nước bơm từ bể nước chung của KTT không lên bể, tràn ra sàn nhà, và chảy ra ngoài.

Ông trưởng khu, bà phu nhân, hàng xóm đều xem xét, bình luận. Chủ hộ là con trai của cụ chủ hộ cũ. Con trai mới chuyển đến để cha mẹ về nhà cũ của cậu. Chủ hộ mới chuẩn bị cưới vợ khác, vợ cũ ở cạnh nhà cũ chia đôi, vì thế phải chuyển về nhà bố mẹ. Như một sự tráo đổi, thay thế, tránh những phiền hà.

Cụ bà ngày nào cũng thấy đáo quá. Cụ gần 80 mươi, mắt mờ lắm rồi. Vẫn phải con cón với cậu con trai. Vẫn chưa hết lo. Cụ ở KTT này được gần 2 năm, từ cái lọ nước lavie cũ, đến những hộp carton, cụ đều gom lại để góp nhặt từng đồng. Chưa kể còn phải chăm cụ ông.

Mẹ già vẫn chăm con gần già.

Khả năng là trưa nay cụ bà lại phải sang để dọn nhà giúp cậu con trai còn bận rộn với việc bán nước ngoài công viên, kiếm tiền.

Nghĩ mà thương.

Nhưng qua trao đổi với bác hàng xóm liền vách nhà cụ. Chị bảo, hai cậu con trai, cậu lớn hơn không nhìn bố mẹ vì các cụ cho tiền không đều. Cậu em này được cho nhiều hơn thành ra ở gần bố mẹ. Nhưng bố mẹ vẫn phải chăm sóc.

  • Nhưng cũng tại cụ cả. Cụ đã bán tới 11 cái nhà. Mà phải được lãi cụ mới bán.
  • Vậy à chị. Em chỉ nghe cụ kể chuyện không hợp con trai. Chuyện cậu em bị vợ lừa phải chia nửa cái nhà.
  • Cậu này trông mặt dữ dằn thế nhưng lành lắm. Ai đời đàn ông lại bị vợ thuê người về đánh. Khổ không?!
  • Em có biết đâu. Thương thế.

Cậu con trai cụ là đù đờ nên dễ cảm thông, thương nhưng mà đáng giận. Cụ bà càng làm thế, các con cụ càng không thể nào trưởng thành, dù đã xấp xỉ năm mươi.

Còn có một thứ kiểu như vĩ nhân, nói chuyện xưng tôi hoành tráng. Nói thực nhá, cái ông Trump cũng đáng thương thôi. Ông ta được tôn xưng để đứng lên. Đứng vậy ở vị trí chót vót cũng chả sung sướng gì. Ở một chốn mà người ta yêu mến và trọng vọng mới đáng, còn phải chịu những búa rìu của dư luận thì thà anh cứ ngồi phệt dưới đất có phải hơn không?!

Thương lắm í.

😦

Làm đất

images

Nguồn ảnh: Internet.

Một chiếc găng tay dày bằng vải bạt. Màu nâu như màu đất, màu trắng hay màu gì bạn yêu thích, bất kì. Chọn lấy một chiếc vừa tay. Loại găng tay dính đất rồi có thể vỗ bồm bộp rồi lần sau lại sử dụng.

Một cái bay để đào, xới, cũng vừa tay. Cái bay giống như chiếc bay của thợ xây, thợ hồ đợt trước. giờ các tòa nhà, khung sắt đổ bê tông. Thợ xây giờ cần ít. Gạch giờ cũng là gạch máy thẳng băng. Các bác thợ xây đầu cần tới tay bay vàng, tay bay bạc.

Một bộ quần áo bảo hộ lao động (nếu cần). Còn không chỉ chỉ mặc bộ quần áo thoải mái nhất, quần xả lỏn càng hay.

Một chiếc ô zoa để tưới cây vừa xinh. Một nhúm phân hóa học. À quên, một đôi ủng xinh xinh cũng vừa chân.

Ủng là phòng khi bạn làm đất trong khoảnh vừa rộng. Còn nếu bạn trồng cây trong một khoảnh xốp tự tạo, nơi ban công nhà mình thì khỏi cần luôn.

Thế là đủ cho một bộ đồ nghề làm vườn nhỉ.

Mình đang mới nói tới làm đất thôi nhé. Trồng cây gì, xà lách, gieo cải, hàng ớt, dặm gốc mướp hay bầu bí là tự theo mùa.

Cây rồi sẽ xanh sẽ lớn, nhưng khâu làm đất ban đầu cần lắm. Đất phải tơi, phải xốp phải tới độ. Đất được rẽ luống thẳng hàng.

Ngồi trong phòng lạnh mà tự dưng nhớ tới làm vườn là sao nhỉ.

Cách đây không lâu, mình ra đồng của một số anh em họ hàng nhà chồng. Mình còn biết thêm được thứ vồ đập đất cho tơi. Cái vồ có cán dài. Vồ có gắn khúc gỗ ngang giống như miếng gỗ lăn bột (nếu ai yêu làm bánh). Đứng phải đúng tư thế, đập phải trúng miếng đất được cuốc từ mấy hôm trước đã vón lại, nhưng trắng hơn vì đã khô dần. Đập trúng là miếng đất tơi vụn, dễ xới xáo vun trồng.

Hihi, mọi  việc giống như làm đất. Ban đầu cần những vụn vặt, giản đơn nhưng thật phải kiên trì.

(Thích làm đất và vẫn ước là thực sự có một mảnh vườn của riêng mình).

 

 

Khói

smoke

Nguồn ảnh: Internet

Chiều chạng vạng tới. Những làn khói bao giờ cũng bốc trắng dần từ mỗi ống khói của các căn bếp. Cơm chiều được chuẩn bị. Quê nội của ông bà, bếp cao nhất, ven đê. Trẻ con như bọn mình thấp tè, nhưng đứng trên đê có thể ngắm cận kề những làn khói này. Khói gây sặc, ho sụa, nhưng cái mùi của khói rơm, nhất là nếu có lẫn rơm nếp, nó nồng, thơm và có một mùi rất đặc biệt. Hương khói rơm, khói bếp. Nhắc tới đây là nhớ tới bà nội, khói như xông kín đặc mũi mình, mắt đã dâng dâng. Bà nội không biết chữ, bà đen thấp. Nhưng bà lúc nào cũng con cón chợ búa, đồng áng. Và lúc nào bếp của bà cũng khói chiều sớm, đủ tơm tất bữa cơm cho con cháu.

Khói bếp của mẹ là mùi dầu hỏa. Cái bếp dầu con, đủ chế dầu một bình. Mùi của tóp mỡ, mùi của bột mì (nếu có thêm quả trứng vịt thôi cũng là đủ lắm rồi), mùi của cá khô rán (ngâm mãi nước gạo mà không hết mặn). Cái mùi dầu nó nằng nặc, ngái ngái. Nhưng có mùi dầu cũng là lúc chuẩn bị có một bữa cơm (tạm đủ) mẹ bưng, hoặc hai chị em tự nấu.

Đến khi ngành than tổ ong phát triển rầm rộ. Ông chú út ruột từ quê ra buôn than một thời gian cũng trúng to. Nhớ có lần ngồi quạt than trước khu tập thể. Bố dùng máy ảnh (loại gì không còn nhớ) tác nghiệp cả con gái cả đang ngồi quạt than. Bếp than, khói đen bốc lên kèm mùi gắt, lúc đó chả thấy độc hại, chỉ thấy tiết kiệm thêm cho bố mẹ chút ít và cũng giúp tự mình ninh nấu mỗi bữa ăn. Cá kho để bếp than cũng giống như ủ trấu bếp rơm, nhừ phải biết, ăn được cả xương. 😀

Giờ đi trên đường, chuyện gặp phải khói đen xì, bốc xịt từ sau xe buýt to uỳnh là… thường ngày ở huyện (!). Chưa kể, với những xe máy có cái ống bô xếch ngược chếch lên giời, thể nào người đi bên cạnh hơi phía sau cũng được lãnh đủ làn khói xăng. Mùi khói xăng nó ngoẹt ngoẹt, xói thẳng mũi, bất ngờ bị  thường là không tránh được. 😦

Nhớ tới khói, vì sáng nay lúc đỗ dừng chờ đèn đỏ. Đèn đỏ những gần phút rưỡi. Chợt thấy hai anh chàng phía trước mình. Hai loại xe khác nhau. Hai độ tuổi gần gần nhau. Cả hai cùng rời khỏi xe, mở cốp, thò tay và rút ra bao thuốc. Một bên cầu kì còn có chiếc bật lửa ánh vàng. Gần đồng thời cùng một lúc quẹt ga, rít thuốc, đóng cốp. Tay trái cầm điều thuốc đang cháy và ngồi lên yên xe chờ đèn xanh bật. Hihi, mình khi đó chờ ngay phía sau thấy vừa như được xem một cảnh hoạt họa vui vui.

Ông xã mình không hút thuốc ở nhà. Có hút khi vui bạn bè và nhất là  hình như để giảm… say. Mình cũng từng gặp những người bạn ngồi bên cạnh rít thuốc cả giờ, hết điếu này sang điếu khác. Bạn vừa để giải tỏa tâm trạng, vừa như có một tâm trạng gì cần giấu kín. Dĩ nhiên, là hút thuốc để… giảm thiểu thời gian sốt ruột chờ đèn đỏ thì lần đầu tiên… mình thấy trong đời (!).

😀

 

Nhúp nhúp

imagesNhớ ngày bé có được chiếc máy điện tử có trò chơi xếp gạch là vô cùng sung sướng. Máy to bằng bàn tay người lớn. Màu vàng, chắc chắc. Một màn hình khá to, cỡ chừng bằng chiếc Iphone 6 bây giờ. Chỉ là đen và trắng, những khối màu rơi rơi, tăng dần. Nút phía dưới gồm mũi tên bốn đầu trên-dưới-phải-trái. Thế là bù đầu, cắm mặt vào chơi. Chơi chết thì chơi lại, chơi thâu đêm suốt sáng, chơi chóng mặt, chơi xong ngẩng mặt đã sang ngày.

Trò nào cũng vậy. Chỉ nuốt thời gian.

Chơi nào cũng ham. Chơi thì phải hết mình, càng chơi càng khoái.

Trò Pokémon GO mới nhất về Việt Nam đầu tháng 8/2016 này cũng vậy. Cần phải có chiếc máy điện thoại smart, nghĩa là thông minh, nghĩ là hem cần nút bấm mà cần những cái lướt tay, nhúp nhúp nhoang nhoáng trên màn hình.

Máy có màn hình cứ tầm bằng bàn tay là ổn. Còn không thì phải to gấp đôi của máy Ipad, tab cho thỏa cái mặt nhìn. Nhưng để bắt cái cậu Po (gọi tắt Pokémon GO) màu hồng hồng xanh xanh beo béo đủ màu thì chỉ cần bằng một chiếc Iphone 6 là okie. Tuyệt đỉnh.

Thế là ăn sáng cũng nhúp.

Cái trò bắt Po này yêu cầu phải vận động. Vì máy thì định vị, không gian thì thật, con người cũng thật, cái máy tính trong tay cũng thật của thật luôn. Riêng có chú Po kia thì ẢO.

Nhúp nhúp này! Tớ vừa bắt được một chú ngồi chình ình ngay trên bàn họp.

  • Ớ thế ko kịp bắt cái chú Po vừa lọt vào phòng sếp à?
  • Ai dám, phải xin phép cơ. (!?)

Bắt chú Po này mình lại nhớ tớ tới chú gà ảo của Nhật năm xưa. Dễ chừng đến hơn 20 năm rồi ấy. Cái máy nuôi gà ảo giờ chắc chả ai còn giữ. Những người mà lỡ chết cùng gà ảo thì cũng đã phải mươi lần cải tomb mất rồi. Kết quả nhãn tiền đó, mà giờ vẫn có cả đống người lại thích… nhảy nhảy với chú Po sinh động.

Khôn ra thì chỉ nhúp cái chú Po gần mình, thích thì chụp, trượt thì thôi. Không ăn thua, thế nào cũng làm quả ổi sưng to trên đầu vì đập phải tường.

Tỉnh ra thì chỉ chơi lúc nghỉ ngơi, chơi khi đã xả stress, và chơi miễn phí, đừng có dại mà bỏ tiền thật ra chơi. Nhưng xin thưa, người chơi vẫn bỏ cả đống tiền thật ra để tóm được vài ngàn chú Po (là nhiều) hay vài chú Po (nếu kém). Vậy là tiền mất, mà Po tóm được lại… giời ơi!

Thôi thì cứ nhúp nhúp, chơi chơi, biết được vui thì thôi cũng được.

(Mình là hem chơi, dù cũng khoái khám phá những cái lơi khơi).

😀